თუშეთისა და ხევსურეთის დამაკავშირებელი აწუნთის უღელტეხილი შთამბეჭდავი თავგადასავალია, მაგრამ ველოტურისტისთვის შესაძლოა სრულიად სხვა გამოცდილება აღმოჩნდეს, ვიდრე ის, რასაც რუკა და ფოტოები ჰპირდება.
საქართველოში ველომოგზაურობის დაგეგმვისას თუშეთი და ხევსურეთი განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს. მაღალი მთები, ძველი სოფლები, ვიწრო ბილიკები და შთამბეჭდავი ხედები სწორედ ისაა, რასაც თავგადასავლების მოყვარული ადამიანები ეძებენ.
უცხოელი ველოტურისტები ხშირად პოულობენ Bikepacking.com-ზე გამოქვეყნებულ Caucasus Crossing: Georgia მარშრუტს და მისი გავლა სურთ. CCN-შიც მოგვმართავენ ადამიანები, რომლებსაც განსაკუთრებით აინტერესებთ თუშეთიდან ხევსურეთში, აწუნთის უღელტეხილის გავლით გადასვლა. თუმცა საუბრისას ხშირად აღმოჩნდება, რომ მათ არ აქვთ ნათელი წარმოდგენა, რამდენი დრო შეიძლება გაატარონ ველოსიპედის ხელით ტარებაში.
მარშრუტის შერჩევისას ეს განსხვავება გადამწყვეტია. აწუნთა არ არის ცუდი მარშრუტი. ის უბრალოდ არ არის ჩვეულებრივი ველოტური, რადგან დიდი ნაწილის გავლა შესაძლებელია მხოლოდ ველოსიპედის ხელით ტარებით.
რატომ შეიძლება შექმნას Bikepacking.com-ის გვერდმა არასწორი მოლოდინი?
Caucasus Crossing დაახლოებით 1 278 კმ სიგრძის მარშრუტია, რომელიც საქართველოს სხვადასხვა რეგიონს აერთიანებს. მის გვერდზე მითითებულია 97% Rideable (time). ეს მაჩვენებელი მთლიან მარშრუტს ეხება და არა აწუნთის კონკრეტულ გადასასვლელს.
აქ ერთი მნიშვნელოვანი დაზუსტებაა: Bikepacking.com არ მალავს სირთულეს. ავტორი Cass Gilbert აწუნთას მარშრუტის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ მონაკვეთად აღწერს და აფრთხილებს მკითხველს, რომ შატილსა და თუშეთს შორის შესაძლოა ორი დღის მძიმე hike-a-bike ელოდებოდეს. იგი მარშრუტის შეცვლის ან ამ მონაკვეთის გამოტოვების ვარიანტებსაც განიხილავს.
პრობლემა მაშინ ჩნდება, როცა მოგზაური უყურებს ფოტოებს, იწერს GPX ფაილს და მთლიან მარშრუტზე მოცემულ მაჩვენებელს აწუნთასაც ავტომატურად მიაკუთვნებს. „შესაძლებელია ველოსიპედით გავლა“ და „გზის უმეტეს ნაწილს ველოსიპედზე გავატარებ“ სხვადასხვა რამეა.
როცა ველოსიპედი გადაადგილების საშუალებიდან ტვირთად იქცევა
Hike-a-bike ნიშნავს მონაკვეთს, სადაც ველოსიპედისტს უწევს ველოსიპედის მიწოლა, აწევა ან ხელით გადატანა. მთის ველოსიპედით მოგზაურობისას ეს ჩვეულებრივი მოვლენაა, მაგრამ აწუნთაზე ასეთი გადაადგილება შეიძლება არა მოკლე დაბრკოლება, არამედ მთელი დღის მთავარი საქმიანობა გახდეს.
ციცაბო აღმართები, ვიწრო საფეხმავლო ბილიკები, ფხვიერი ქვები და რთული დაღმართები განსაკუთრებით მძიმდება მაშინ, როცა ველოსიპედს ჩანთები და მრავალდღიანი აღჭურვილობა აქვს დამაგრებული.
Bikepacking.com-ზე გამოქვეყნებულ ერთ-ერთ პირად გამოცდილებაში ავტორები აღწერენ, როგორ დასჭირდათ არდოტიდან გირევამდე დაახლოებით 25 კმ-ის გასავლელად სამი სრული დღე. მათი ველოსიპედები ხანგრძლივი მოგზაურობისთვის ზედმეტად მძიმედ იყო დატვირთული. ეს მაგალითი ყველა მოგზაურზე არ ვრცელდება, მაგრამ ნათლად აჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია აღჭურვილობა და მოლოდინი.
მიმართულებასაც აქვს მნიშვნელობა. თუშეთიდან ხევსურეთისკენ და საპირისპირო მიმართულებით გადასვლას განსხვავებული აღმართები, დაღმართები და სვლადი მონაკვეთები აქვს. გამოცდილმა MTB-მოგზაურმა მსუბუქი ველოსიპედით შეიძლება იმ მონაკვეთების ნაწილიც გაიაროს, რომლებიც სხვებისთვის ფეხით გასავლელი იქნება.
ეს პირველ რიგში საფეხმავლო გადასასვლელია
Caucasus Trekking-ის გზამკვლევი ომალო-შატილის გადასვლას დაახლოებით 75-კილომეტრიან, 4-5-დღიან საფეხმავლო ლაშქრობად აღწერს. ბილიკი დაახლოებით 3 430 მეტრის სიმაღლის აწუნთის უღელტეხილს კვეთს. ეს მანძილი და ხანგრძლივობა საფეხმავლო მოგზაურობას ეხება და ველოსიპედით გადაადგილების დროს ავტომატურად ვერ განვსაზღვრავთ.
მოლაშქრეს შეუძლია ვიწრო ბილიკზე ნელა გაიაროს, ციცაბო მონაკვეთზე ხელებიც დაიხმაროს და ქვებზე ფრთხილად გადააბიჯოს. ველოსიპედისტს კი იგივე მოძრაობები ველოსიპედის დამატებით წონასა და მოცულობასთან ერთად უწევს. ამიტომ ფეხით საშუალო სირთულის მარშრუტი ველოსიპედით შეიძლება ძალიან რთული აღმოჩნდეს.
სიმაღლე, მდინარეები, ამინდი და იზოლაცია
ამ სიმაღლეზე ზაფხულშიც მოსალოდნელია ძლიერი ქარი, წვიმა, ნისლი და თოვლი. ციცაბო, ფხვიერ ზედაპირზე ცუდი ამინდი გადაადგილებას კიდევ უფრო სახიფათოს ხდის. ასევე გასათვალისწინებელია მდინარეების კვეთები: მაგალითად, ქვახიდისწყლის გადასასვლელებზე წყლის დონე შეიძლება მოიმატოს ძლიერი წვიმის ან თოვლის დნობის შემდეგ.
ბილიკზე არის სალაშქრო თავშესაფრებიც, თუმცა მათი ხელმისაწვდომობა წინასწარ უნდა დაზუსტდეს. ეს დისტანციური მაღალმთიანი გარემოა და სწრაფ დახმარებაზე დაყრდნობა ყოველთვის ვერ მოხერხდება.
სეზონიც შეზღუდულია. პირობები წლიდან წლამდე იცვლება: 2026 წელს, მაგალითად, თოვლის გამო აწუნთაზე გადასვლის შესაძლებლობას ივლისის დასაწყისზე გვიან ელოდნენ. გამგზავრებამდე აუცილებელია უახლესი ინფორმაციის გადამოწმება.
სასაზღვრო ზონის საშვიც გასათვალისწინებელია. საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის ოფიციალური წესების მიხედვით, სასაზღვრო ზონაში გადაადგილებისთვის შესაბამისი ნებართვა საჭიროა საქართველოს მოქალაქეებისა და უცხოელებისთვის. კონკრეტული მარშრუტის მოთხოვნები წინასწარ გადაამოწმეთ.
გამოცდილმა მოგზაურებმაც შეიძლება აირჩიონ სხვა გზა
Bikepacking.com-ის სხვა მოგზაურობის ანგარიშში ავტორები აღწერენ, რომ აწუნთა მარშრუტიდან გამორიცხეს: ივნისში უღელტეხილი ჯერ კიდევ დახურული იყო, ხოლო რთული რელიეფის შესახებ წაკითხულმა გამოცდილებებმა დამატებითი სიფრთხილისკენ უბიძგა. მათ საქართველოში მოგზაურობა გააგრძელეს და თუშეთიც სხვა მიმართულებიდან მოინახულეს.
ეს კარგი შეხსენებაა: მარშრუტის შეცვლა მარცხი არ არის. ხშირად ეს სწორად დაგეგმილი და უფრო სასიამოვნო ველომოგზაურობის ნაწილია.
ვისთვის შეიძლება იყოს აწუნთა კარგი არჩევანი?
აწუნთა საინტერესოა მათთვის, ვისაც უკვე აქვს ხანგრძლივი hike-a-bike-ის გამოცდილება, ტექნიკურ მთის ბილიკებზე მოძრაობს, იყენებს მსუბუქ აღჭურვილობას და მზად არის რთულ პირობებში დამოუკიდებლად მიიღოს გადაწყვეტილებები. ასეთ ადამიანს შეიძლება სწორედ ექსპედიციური გადასვლის განცდა იზიდავდეს.
მაგრამ თუ გსურთ მოგზაურობის უმეტესი დრო პედლების ტრიალში გაატაროთ, დატკბეთ პეიზაჟებით, შეხვდეთ ადგილობრივებს და მეტ-ნაკლებად პროგნოზირებადი დღის მანძილი დაგეგმოთ, აწუნთა სავარაუდოდ არ არის თქვენთვის საუკეთესო არჩევანი.
თუშეთისა და ხევსურეთის ნახვა აწუნთის გარეშეც შეიძლება
თუშეთი ველოსიპედით მოგზაურობის შესანიშნავი მიმართულებაა აწუნთის გადაკვეთის გარეშეც. აბანოს უღელტეხილის გავლით ომალოსკენ მიმავალი გზა და თუშეთის სოფლების დამაკავშირებელი გრუნტის გზები დამოუკიდებელი მრავალდღიანი ტურის დაგეგმვის საშუალებას იძლევა. ეს მარშრუტებიც რთულია და სათანადო მომზადებას მოითხოვს, მაგრამ ველოსიპედი გაცილებით მეტად რჩება გადაადგილების ძირითად საშუალებად.
ხევსურეთიც შეიძლება ცალკე ველომოგზაურობის დანიშნულება იყოს. საუკეთესო არჩევანი დამოკიდებულია თქვენს ველოსიპედზე, გამოცდილებაზე, სეზონსა და იმაზე, თუ რა სიამოვნებას ეძებთ მოგზაურობაში.
საბოლოოდ,
აწუნთის უღელტეხილი ულამაზესი და განსაკუთრებული მაღალმთიანი გადასასვლელია. მის ველოსიპედით გადაკვეთას ნამდვილად აქვს აზრი მათთვის, ვინც შეგნებულად ირჩევს რთულ ექსპედიციას. თუმცა ეს არ უნდა განვიხილოთ, როგორც ჩვეულებრივი ველოტური.
სანამ Bikepacking.com-დან მარშრუტს გადმოწერთ, მხოლოდ ფოტოებს ნუ დაეყრდნობით. წაიკითხეთ სირთულის აღწერა, გადაამოწმეთ კონკრეტული მონაკვეთები და რეალისტურად შეაფასეთ საკუთარი შესაძლებლობები.
ბოლოს საკუთარ თავს ერთი კითხვა დაუსვით: ველოსიპედით მოგზაურობა გსურთ, თუ ველოსიპედთან ერთად?
Comments (0)
No comments yet.